Rijk krijgt nog steeds geen grip op ICT projecten

Algemene Rekenkamer: meer aandacht betekent niet automatisch meer grip op ICT

overheid geen grip op ict a1 internet

Overheid krijgt geen grip op ICT

Ministeries hebben de afgelopen jaren veel inspanning geleverd om meer grip op ict te krijgen. Grote ict-projecten zijn daardoor nog niet beter onder controle gekomen. Ict heeft wel meer bestuurlijke aandacht gekregen, ook bij de Tweede Kamer in de vorm van de tijdelijke commissie ICT en bij het kabinet met de aanstelling van de Nationaal Commissaris Digitale Overheid. Maar dit betekent niet dat daarmee ook het beheer van ict gelijk op orde is. Dit stelt de Algemene Rekenkamer in het Verantwoordingsonderzoek 2014 dat aan de Tweede Kamer is aangeboden.

Veelzeggend hiervoor zijn de grote projecten die, ondanks de relatief korte tijd dat ze in uitvoering zijn, al een substantiële procentuele overschrijding kennen ten opzichte van de initiële kostenraming. Voorbeelden zijn de projecten Operatie Basisregistratie Personen (BRP) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (154%), MijnBelastingdienst.nl van het ministerie van Financiën (206%) en het project Kwaliteit en Innovatie (KEI) van het ministerie van Veiligheid & Justitie (meer dan 1000% uitloop in kosten).
Om ook op lange termijn te kunnen steunen op een robuuste informatievoorziening moet het Rijk fundamentele maatregelen treffen. Dat betekent niet alleen meer en beter beheer, maar ook een andere manier van omgaan met ict in relatie tot beleidsontwikkeling, schrijft de Algemene Rekenkamer in zijn beschouwing over de stand van zaken rond ict in het Verantwoordingsonderzoek 2014. Hierin besteedt de Algemene Rekenkamer nadrukkelijk aandacht aan de effectiviteit van beleid bij ministeries.

Achilleshiel

President Saskia Stuiveling van de Algemene Rekenkamer stelt dat met name de Belastingdienst, het ministerie van Defensie en de Nationale Politie grote uitdagingen hebben in de combinatie van ict, hoge beleids- en uitvoeringsambities en reorganisaties. De afhankelijkheid van ingehuurde professionals is hierbij een achilleshiel. De Algemene Rekenkamer constateert enerzijds dat er bij ministeries, kabinet en parlement meer aandacht is voor ict dan in het verleden. Anderzijds is nog geen sprake van een duidelijke verbetering in de beheersing van ict-projecten in doorlooptijd en budgetbeheersing.
De rekenkamer constateert dat ministeries kampen met een te complexe informatievoorziening. Voor een deel wordt de complexiteit bepaald door verouderde software die in een veranderende omgeving draaiend moet worden gehouden. Aangezien de overheid niet meer kan functioneren zonder een goede informatievoorziening en betrouwbare en toekomstbestendige ict-infrastructuur moeten hier snel stappen worden gezet, aldus de overheidswaakhond.

Wondermiddel

Verder constateert deze instantie dat ict door ministers en Tweede Kamer vaak gezien wordt als het wondermiddel om met minder budget meer dienstverlening aan de burger te realiseren. Maar bij die ambities moeten zij nadrukkelijker rekening houden met wat eigenlijk mogelijk is gegeven de beschikbare mensen, middelen en tijd.

De rekenkamer beveelt aan om bij het maken van beleid veel meer gebruik te maken van informatie die er al is, zoals de vele open data die nog niet of nauwelijks worden gebruikt, dan om weer allerlei nieuwe automatiseringtools te willen invoeren.
Daarnaast wijst de rekenkamer erop dat de afhankelijkheid van externe kennis op ict-gebied relatief hoog blijft. Dat komt vooral doordat ministeries met flexibele schillen werken, waarbij tijdelijke krachten worden ingezet om piekbelastingen op te vangen. Daarnaast lukt het departementen niet om openstaande ict-vacatures afdoende in te vullen. ‘Een kennistekort op ict-gebied maakt de rijksoverheid kwetsbaar om op doelmatige en doeltreffende wijze een betrouwbare informatievoorziening op de lange termijn te waarborgen’, aldus de Algemene Rekenkamer.

Cio

Uit het Verantwoordingsonderzoek 2014 blijkt voorts dat de positie van de chief information officer (cio) bij de departementen iets is verbeterd. Maar nog steeds zijn er cio’s die aan de bestuurstafel geen directe inbreng hebben bij de besluitvorming over de richting van het beleid.

Naar aanleiding van het parlementaire onderzoek, dat is uitgevoerd door de tijdelijke commissie ICT-projecten bij de overheid, heeft het kabinet onder andere toegezegd dat alle departementale cio’s standaard lid moeten worden van de bestuursraad van een ministerie.

Op dit moment is dit nog niet overal het geval. De departementale cio’s van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Financiën en Volksgezondheid, Welzijn & Sport schuiven alleen aan bij de bestuursraad als de secretaris-generaal dit relevant vindt.

Belastingdienst en ICT problemen

Volgens de Algemene Rekenkamer kampt de Belastingdienst met grotere problemen, onder meer door verouderde computersystemen, dan tot voor kort werd aangenomen. Veranderingen in wet- en regelgeving kunnen door de ouderdom en complexiteit van de it-systemen gepaard gaan met risico’s voor de continuiteït van de dienstverlening van de Belastingdienst, waaronder risico’s voor de inning van belastingen. De Belastingdienst werkt met zo’n twaalfhonderd verschillende applicaties, waaronder een veelgebruikte van 37 jaar oud.
De Belastingdienst staat volgens de Algemene Rekenkamer voor twee uitdagingen. De eerste is het garanderen van de continuiteït van de dienstverlening. Daarnaast moeten de dienst zelf en de processen en systemen waarmee gewerkt wordt, gemoderniseerd worden. Verzekerd zijn van continuïteit van de dienstverlening is voor de fiscus een eerste vereiste.

Vernieuwing op korte en langere termijn is een grote opgave voor de Belastingdienst. Het parlement vergroot de uitdagingen voor de fiscus door meer belastingen in te voeren en wetgeving van allerhande uitzonderingen te voorzien. Hierdoor wordt het de uitvoering moeilijk gemaakt. Tegelijkertijd wordt de fiscus, evenals andere overheidsdiensten, bezuinigingen opgelegd. Het voornemen van Kamer en kabinet om het belastingstelsel te herzien kán benut worden om tot een beter uitvoerbaar stelsel te komen. Maar dat vereist tegen die tijd ook voldoende tijd voor de Belastingdienst voor de invoering, benadrukt de overheidswaakhond.

Wel uw ICT op orde krijgen? Neem eens vrijblijvend contact op met A1 Internet

U wilt graag grip op uw ICT ? Geen projecten die veel duurder uitvallen dan gepland? Die vele maanden langer duren dan gepland en begroot? Neem eens contact op met A1 Internet uit Heerenveen. Wij praten heldere taal en begrijpen dat u een duidelijk voorstel wilt met een duidelijke prijs en geen kans op verrassingen! Voor meer informatie neem telefonisch contact met op via 0513-646493 of per email: info@a1.nl

Meer informatie over ICT en Telecom gerelateerd nieuws kijk op onze website www.a1.nl

Telecom nieuws? U wilt telecom uit de cloud zonder verrassingen? Kijk op Virtual PBX Heerenveen